Search Sitemap   
Nederlands    
Afzender
Radboud universityFaculty of ScienceBiologyHOMEWeb modulesLandscape and Nature Nijmegen >     Geology Moraine

    Geology Moraine

Formnation of glacial tills, valleys and sediment depositions by ice ridges, rivers and wind

Ontstaan stuwwal en stuwwallandschap
Ontstaan van stuwwal (Schooltv) Stuwwallenlandschap (Schooltv)

 
SUBPERIOD STAGE TIME AGO
  (106years)
Glaciation en Interglacialduring the Neogene period
Holocene 0 - 0,0115
Plestocene Weichselian
(= Würm)
0,0115 - 0,11
Eemian 0,11 - 0,15
Saalian
(= Riss)
0,15 - 0,38
Hoxnian 0,38 - 0,40
Elsterian
(= Mindel)
0,40 - 0,42
Cromerian 0,42 - 0,85
Bavelian 0,85 - 1,07
Menapian 1,07 - 1,20
Waalian 1,20 - 1,45
Eburonian 1,45 - 1,80
Tiglian 1,80 - 2,40
Pretiglian 2,40 - 2,588
Pliocene 2,588 - 5,332
 

Sorry, we are not ready with the English version.  
 
 
Glacial tills Nijmegen and surroundings
Stuwwallen in de omgeving van Nijmegen
Flow of the rivers in the region of Nijmegen in the last 150 000 years
According to Verbraeck, A. (1984)

 
 
Map of 'ridges and valleys' in the region of Nijmegen
Profile view of the glacial till near Nijmegen; Source: Province Gelderland
View a clickable and printable map
Names of the 'hills' and valleys in the Nijmegen glacial tills:Boksheuvel, Brandtoren, De Hooge Hoenderberg, Duivelsberg, Freudenberg, Geldenberg, Hanenberg, Hengstdal, Hunerberg, Keizerkop, Ketelberg, Kops Plateau, Kraaiendal, Kwakkenberg, Langenberg, Mansberg, Meiberg, Mookerschans, Mookseberg, Mulderskop, Muntberg, Oeselenberg, Panoramaberg, Papenberg, Schrouwenberg, Sint Jansberg, Sint Maartensberg, Stekkenberg, Sterrenberg, Vlierenberg, Wolfsberg , Wylerberg, Zandberg.
Links to "map hills biking" and layar application for GSM about Nijmegen hills.

 

Bronnen en bronbeken in het stuwwalgebied

Ontstaan van bronbeken langs de helling van de stuwwalBeekje in de bossen bij UbbergenHet afstromende regenwater heeft in deze heuvels dalen uitgeslepen. Vaak treffen we bronnen aan, die op hun beurt beekjes voeden. De naam Beek-Ubbergen slaat hierop terug. Brongebieden worden aangeduid als plaatsen waar grondwater op natuurlijke wijze, over een klein of groot oppervlak, uittreedt. Het bronwater is óók regenwater, dat echter niet over de hellingen is afgestroomd, maar door de min of meer zandige bodem naar beneden is gezakt om uiteindelijk over een wat dieper gelegen, minder doorlatend, leempakket af te gaan stromen. Meestal zijn bronnen gelegen op sterker hellende plaatsen zoals stuwwallen, plateaus, terrassen en glooiende dekzandgebieden zoals steilranden langs diep ingesneden beken. Ook zijn er op een aantal plaatsen natuurlijke waterbekken ontstaand zoals de "Heksendans" nabij de Duivelsberg (foto).
In Beek-Ubbergen loopt sinds een aantal jaren een integraal water-management project (Water Werkt!) om belasting van het rioolstelsel met bronwater vanaf de stuwwal van Nijmegen op een milieu-vriendelijke manier op te lossen en om schoon regen- en bronwater ecologisch-verantwoord te gebruiken.
Hoofdkenmerk van alle processen in bronnen is constantie in de tijd. Het bronmilieu wordt gekenmerkt door (in volgorde van dominantie): een vrij constante watertemperatuur van 9-10 °C ('s zomers relatief koud en 's winters relatief warm), een redelijk constant waterafvoer, een chemische samenstelling die nauw samenhangt met de geologische ondergrond, een laag zuurstofgehalte bij uittreding dat echter snel tot verzadiging oploopt en een hierop aangepaste flora en fauna. De levensgemeenschap aldaar wordt gekenmerkt door een aantal stenotherme soorten (smalle kromme van voorkomen t.o.v. temperatuur), die in een water of vochtrijk milieu kunnen voorkomen.

Invloed van de mens op het landschap

Naar de website van de provincie Gelderland over Cultuur-Historische waarden in het landschapDe mens heeft vooral sinds de komst van de Romeinen invloed gekregen op het landschap van het stuwwalgebied Nijmegen-Ubbergen-Beek. De Romeinen richtten kort na het begin van onze jaartelling een groot legerkamp op de Hunerberg (Hunnerberg) waarvandaan ze een wijd uitzicht hadden op noordelijke gebieden en hun veldtochten tegen de Germanen konden voorbereiden (Meer over de geschiedenis van de Hunerberg). Er werden leemkuilen gegraven om materiaal te winnen voor de tegel- en pottenbakkerij, aquaducten werden aangelegd om water vanuit Berg en Dal naar het hart van de legerplaats te brengen en er werden terrassen aangelegd ten behoeve van de landbouw (wandeling langs elementen uit de Romeinse tijd).
Watermolen en wasvrouwtje van Jan Schoenmaker in Beek-Ubbergen De bronnen en hun bronlopen zijn vanwege hun stromend helder water al sinds mensenheugenis gebruikt, met name als waswater. In de Middeleeuwen is de mens de waterkracht van de beekjes gaan benutten door onderaan de beekloop een watermolen te plaatsen. Voorbeelden hiervan zijn de waterrad en het vijvertje bij het wasvrouwtje in Beek-Ubbergen en de dubbelslagmolen bij de Helbeek in Plasmolen. Om het rendement van zo'n molen te verhogen legde men dan één of meer molenvijvers aan door in de beekdalen kleine en grotere dammetjes op te werpen, waar zich kleine "stuwmeren" achter konden vormen, zoals het Groene Water aan de voet van de Kiekberg en Sint Maartensberg (Sint Jansberg natuurgebied bij Plasmolen). Soms werden beekjes gecanaliseerd of kunstmatige aangelegd om water gericht naar een molen te brengen of om meer vijvers metelkaar te verbinden. Dat is bijvoorbeeld het geval met de Helbeek in de Sint Jansberg en tussen vroegere wasplaatsen die deels nog te zien zijn in Beek Ubbergen. Rond 1900 waren er in het gebied rond Beek-Ubbergen niet minder dan enige tientallen wasserijen (videoclip op mijngelderland.nl) waar voonamelijk het wasgoed van rijke families uit Nijmegen en uit de landhuizen aan de Rijksstraatweg gereinigd werd.
Het heldere bronwater, het romatische landschap, de rust en de schone lucht trokken in die tijd al ook veel toeristen. Uit rond die tijd stammen de meeste prachtige villa's die welgestelden uit Nijmegen in het prachtig gelegen Ubbergen lieten bouwen. Er wordt tegenwoordig veel zorg besteed aan behoud en restauratie van deze monumenten en aan landschapsbeheer (Natuur en landschap Ubbergen, Ver. Ned. Cultuurlandschap), maar eveneens actueel is de discussie over de bestemming leef-woongebied versus natuurgebied in vrijkomende perselen zoals bij de Geest. [/ned] 

last modified: 1 May 2012